Tai Chi  Chi Kung  Snake Style  Zajęcia  Program  Aktualności  Czytelnia  Galeria   Kontakt   Linki  Home 

CZYTELNIA  


"Tai ChiChuan Filozofia i praktyka" - fragment

"I Cing" - fragment

"Symbole Feng Shui"- fragment

"Podstawy psychologii" - fragment


       do góry

Kliknij aby powiększyć - Tai Chi Chuan, filozofia i praktyka     Fragment rozdziału książki "Tai Chi Chuan, filozofia i praktyka"
    Krzysztof Maćko; Wydawnictwo KOS 2000r.


Kiedy wykształcisz diamentowe ciało bez żadnego wpływu,

Ogrzewaj pilnie korzenie świadomości i życia.

Zapal światło w błogosławionej, zawsze bliskiej krainie

I niech tam ukryte przebywa twoje prawdziwe ja".

Liu Hua Jang




Ruch

Zatrzymanie ruchu to zatrzymanie płynącej energii. Ruch w tai chi powinien trwać nieprzerwanie, każde przejście z jednego ruchu do następnego powinno być płynnie połączone. Ruch powinien być prowadzony powoli, bez wysiłku (w stylu yang) w równomiernym tempie, bez przyspieszeń. Praca nóg powinna być zjednoczona z ruchem tułowia. Kiedy wykonujemy ruch, ramiona powinny być łagodnie naprężone, ale nie napięte. Ruch powinien przebiegać po liniach kolistych, bo one są odwzorowaniem ruchu natury. Atak, uderzenia czy kopnięcia powinny prosto zmierzać do celu, jak strzała zmierza do tarczy.

Ruch to życie, wszystko co żywe porusza się. Nawet rośliny kierują się ku światłu i ciepłu. Drzewo, które nie porusza gałęziami zostaje złamane przez wiatr, woda jeżeli nie płynie zarasta i wsiąka w ziemię. Ziemia, Słońce, Planety, cały Wszechświat jest w ruchu. W tai chi ruch jest wolny, dużo wolniejszy niż nasz codzienny ruch. Dzięki takiemu powolnemu ruchowi ciało regeneruje swe siły i odpoczywa. Umysł podąża za ciałem uzyskując możliwość baczniejszej obserwacji i pełniejszego doznania. Poruszając się szybko w życiu wiele ważnych rzeczy pomijamy, po prostu ich nie zauważając. Potem możemy mieć przekonanie, że to czy tamto nie było naszym udziałem. Poruszając się wolno możemy nie dojść do wyznaczonego celu, ale z pewnością go nie miniemy.

Koncentracja umysłu

Tai chi pojmuje się jako proces zmian, i tych widocznych gołym okiem gdy obserwujemy ruch osoby ćwiczącej, i ten wewnętrzny, który dokonuje się w organizmie. Tai chi podobne jest do aktu tworzenia według ścisłej partytury, z tym, że efekt tego aktu nie jest przeznaczony dla widza lecz dla samego autora. Praktykując tai chi doznać można radości współuczestniczenia, nawet jeśli się ćwiczy w pojedynkę, poczucia wewnętrznej harmonii dzięki płynności ruchów, jedności całego ciała i ciała z umysłem. Umysł (Ji) ma do spełnienia bardzo ważną funkcję w trakcie ćwiczeń tai chi, ma on kierować energią chi w całym organizmie.

Zakorzenienie postawy

Pierwszą praktyką dla osób, które zaczynają uczyć się tai chi, obok ćwiczeń postawy ciała i ugruntowania stóp, jest ćwiczenie ji. Jest to trening żmudny i mało ciekawy z punktu widzenia osób rozpoczynających naukę, stąd wiele osób w pierwszych miesiącach nauki szybko rezygnuje z poznawania tajników tej formy medytacji. Innej drogi nie ma. Właściwy stan umysłu i dobre ugruntowanie stóp daje właściwą postawę ciała, bez której nawet wieloletni trening jest bezowocny. Pierwszy jest spokój umysłu a po nim następuje zrównoważenie postawy. Taka kolejność powinna być zachowana jeżeli chcemy uprawiać tai chi w sposób profesjonalny i czerpać z tego zdrowie i radość płynącą z harmonii.

Rozdzielenie i połączenie yin i yang

Środek ciężkości ciała, gdy staniemy w rozkroku, mieści się w punkcie między stopami, tułów jest wyprostowany, głowa prosta nie pochylona, ani podniesiona, podbródek cofnięty. Łokcie w ruchu powinny być nisko, nogi w kolanach lekko ugięte, tak jak ręce. Ten sposób zapewniamy stabilną postawę, wtedy dopiero energia chi może swobodnie przepływać przez całe ciało. Środek ciężkości ciała mieści się w okolicy tan tien. Każda część ciała w ruchu posiada aspekt substancjonalności lub jej brak. To, co substancjonalne jest zasadą yang a to, co niesubstancjonalne jest związane z wartością yin. Wartości te przeplatają się nawzajem, tworząc harmonię ruchu. Niesubstancjonalne i substancjonalne powinny być dokładnie rozdzielone. Mówiąc inaczej raz jedna strona ciała jest napięta a druga rozluźniona, a w następnym ruchu odwrotnie. Ciężar ciała jest raz na prawej, raz na lewej nodze a ręce podążają w ślad za ruchem tan tien.

Podczas ruchu bardzo ważne jest to rozróżnienie, dzięki niemu można uzyskać lekkość i płynność ruchów. Jeżeli te dwa aspekty nie są właściwie rozdzielone, co łatwo zauważyć u osób, które dopiero zaczynają się uczyć tai chi, to ruchy stają się sztywne i ociężałe. Żeby zrobić krok prawą stopą trzeba przenieść ciężar ciała na lewą, to logiczne, ale w praktyce różnie to bywa. Gdy nie zachowuje się tych zasad, przeniesienia ciężaru ciała, to przy każdym kroku trzeba naruszyć spokój tan tien. Nazywamy to błędem podwójnej wagi.

Rozdzielenie tego, co substancjonalne i niesubstansjonalne, które manifestuje się w ruchu, jest ważne ze wzglądu na odwzorowanie ruchu zewnętrznego na ruch energii chi w organizmie. Chi może dzięki temu swobodnie przepływać bez przeszkód, tak jakby ćwiczący pompował energię raz w jednej, rozluźnionej części ciała, raz w drugiej.

Rozluźnienie mięśni

Ciężar ciała równomiernie rozłożony na obu stopach występuje jedynie w pozycji Ma Pu, czyli przed rozpoczęciem i po zakończeniu formy. Po rozpoczęciu, każdy ruch wiąże się z przeniesieniem ciężaru ciała. Obserwując ćwiczących tai chi odnosimy wrażenie, że ich ciało jest pozbawione wagi. Krok jest lekki, tak jakby człowiek nic nie ważył. Takie złudzenie można odnieść jeżeli właściwie jest przenoszony ciężar ciała. Tą lekkość w ruchu odczuwa również ćwiczący, a możliwe to jest dzięki rozluźnieniu wszystkich mięśni.

Wniknięcie chi do tan tien

Energia chi powinna być wzbudzana przez umysł, ruch i oddech. "Kiedy umysł jest stały i spokojny, duch skoncentrowany do wewnątrz a ciało staje się zrelaksowane, chi może krążyć w organizmie bez większych przeszkód." - T. T Liang.

Energię chi pobieramy zarówno z kosmosu, jak i z Ziemi. Pobieramy ją z pożywienia oraz poprzez oddech i całą powierzchnią ciała. Dlatego ważne jest, co jemy i jaką energię niesie ze sobą pożywienie. O energii pożywienia mówi kuchnia Pięciu Przemian. Dzieli ona energię pożywienia na CHI, JANG, SUE i JIN, przyporządkowując je kolejnym przemianom: Drzewo - Ogień - Ziemia - Metal - Woda, wymienionym tu w obiegu odżywczym.

Ważne jest to, co jemy i jak jemy. Energię z pokarmu dostarczamy już w momencie, gdy znajdzie się on w ustach. Pożywienie jest ważnym źródłem energii. Wiedzą o tym lekarze przestrzegający przed częstym spożywaniem żywności fast food, nadmiernej ilości tłuszczy, słodyczy i pożywienia przygotowywanego w mikrofalówkach. Idee Pięciu Przemian odnajdujemy w ruchu tai chi: ruch do przodu - Metal; do tyłu - Drzewo; w lewo - Woda; w prawo - Ogień. Postawa centralna to oczywiście element Ziemi. Każdej przemianie przyporządkowane są konkretne narządy. I tak:

          - Drzewo: wątroba - yin, woreczek żółciowy - yang;

          - Ogień: serce - yin, jelito cienkie - yang;

          - Ziemia: śledziona i trzustka - yin, Żołądek - yang;

          - Metal: płuca - yin, jelito grube - yang;

          - Woda: nerki - yin, pęcherz moczowy - yang.

W związku z tym poprzez ruch w tai chi bezpośrednio wpływamy na konkretne narządy, regulując ich pracę w organizmie.


do góry

Kliknij aby powiększyć - I Cing     Fragment rozdziału książki "I Cing"
    Oskar Sobański, Krzysztof Maćko; Wydawnictwo KOS 1998

Jest w języku polskim idiom, po który sięgamy by określić to, czego zrozumieć nie możemy, mówimy "chińszczyzna". W dużym stopniu odnosi się to powiedzenie do ideograficznego pisma chińskiego, tak bardzo odmiennego od europejskiego, fonetycznego.

Chcąc poznać bogaty dorobek tej kultury - przez swą inność tak atrakcyjny - powinniśmy, tak jak w wyżej przytoczonej opowieści, wpierw opróżnić filiżankę, aby nalać doń nowej herbaty. Inaczej mówiąc postąpić tak jak proponował B. Husserl "odwiesić przekonania na boku", czyli posługując się językiem filozofii dokonać "redukcji fenomenologicznej". Po takim zabiegu możemy przystąpić do poznania bez wstępnych założeń i uprzedzeń. Jeżeli zaś zaczynamy wartościować to co poznajemy, to pozbawiamy się możliwości obiektywnego poznania.

Księga Przemian I Cing, jest jednym z największych dzieł literatury światowej. Od trzech tysięcy lat jest ona inspiracją dla chińskiej myśli, wywierając wpływ na filozofię, sztukę, medycynę i życie społeczne Chin. Z niej wyrastają korzenie taoizmu i konfucjanizmu, dwóch wielkich doktryn filozoficzno etycznych. Odegrała ona ogromną rolę w kształtowaniu się świadomości i tradycji chińskiej. Dzieło tworzone przez wiele setek lat zawiera takie myśli, których treść można sobie przyswoić tylko przez uważną kontemplację. Nie ma swego odpowiednika w literaturze światowej, jest nieporównywalna z żadnym innym dziełem. Po dziś dzień, tak jak od wielu setek lat, uliczni wróżbici posługują się tekstem I Cing, pomagając poszukiwać rozwiązania problemów w pomyślnej przyszłości a cytaty i ideograficzne znaki zdobiąc ściany domów zapewniają szczęśliwe życie ich mieszkańcom. Po jej mądre rady sięgali zarówno możni tego świata jak i prości ludzie. Od dziewiętnastego wieku odziaływuje ona również na wielu myślicieli i artystów europejskich. Znał ją Libentz, Monteskiusz, Hegel, inspirowała ona Junga, Haideggera, Hessego.

Jej początki sięgają mitycznych czasów Pięciu Cesarzy (Wu Ti), czyli trzech tysięcy lat przed naszą erą. Kształtowana przez następne pokolenia, aż do piątego wieku przed naszą erą, kiedy to Konfucjusz utrwali jej znaczenie dla potomnych a fakt, iż przetrwała ona burzliwe okresy z paleniem ksiąg włącznie, świadczy o jej znaczeniu i wadze.

W owych czasach pracesarzy trudno jest mówić o Księdze Przemian, był to raczej nieskomplikowany system znaków wróżebnych, które odpowiadały w krótki syntetyczny sposób. Te znaki wróżebne, przed wieloma tysiącami lat, otrzymywano przez wypalanie kości zwierzęcych lub spodniej części skorupy żółwia w ogniu. Na tych, najczęściej płaskich, kościach zapisywano pytanie i po wypaleniu z pęknięć odczytywano odpowiedź. Część z tych zapisanych kości zachowało się do dnia dzisiejszego i stanowią cenne zabytki pisma i świadectwa wydarzeń z tamtego okresu.

W starożytności wyrocznie były czymś powszechnym w użyciu, najbardziej znaną w naszej kulturze była wyrocznia delficka. Najstarsze wyrocznie ograniczały się do odpowiedzi TAK lub NIE. Do takich wyroczni należała w pierwszym okresie, czyli przed XI w. p.n.e. Księga Przemian. Od piątego wieku przed naszą erą I Cing przestaje być księgą wróżb, a staje się Księgą Mądrości, której czytelnik może doświadczać przez czytanie odpowiedzi na swoje pytania, tak jak doświadczamy mądrości czytając inne starożytne teksty chińskie.

Księga Przemian jest nazywana również Księgą Mądrości. Mądrość w tym ujęciu to świadomość praw, którymi rządzi się świat doświadczenia wewnętrznego, świat ducha i świadomość praw rządzących światem materii, doświadczenia zewnętrznego. To umiejętność znalezienia systemu połączeń między nimi i wzajemnych zależności. To harmonijne tych praw współdziałanie w życiu człowieka, którego symbolicznym przedstawieniem jest znak Wielkiej Jedności Tai Chi (rys.1), przedstawienie idealnej harmonii. Mądrość w tym znaczeniu to znalezienie właściwej miary rzeczy. "Ograniczenia są niezbędne dla właściwego biegu spraw ludzkich, ale trzeba znać ich miarę, by nie stały się szkodliwe... Rolą mędrca jest znaleźć złoty środek."(h. 60) Na końcu drogi zwanej mądrością znajduje się samowiedza, którą osiągamy nie przez kontemplację własnych myśli , lecz przez prawidłową oceną skutków własnego postępowania. Kontemplacja prowadzi do wewnętrznej mądrości.

Kliknij aby powiększyć - Znak Wielkiej Jedności (Tai Chi)
Rys. 1. Znak Wielkiej Jedności (Tai Chi).

Według Księgi to co wydarza się na ziemi, w świecie materii, jest wcześniej zaznaczone przez zalążki tych zdarzeń w świecie idei. Odwołanie się w wielu kwestiach dotyczących człowieka, do praw nieba, tworzy idealistyczną wizję człowieka, która jak wszystkie wielkie humanistyczne wizje jest ponadczasowa i ponadkulturowa. Ta wizja stworzona przez Księgę jest wizją zbieżną do wizji Konfucjusza i choć dotyczy ona jego czasów, to przełożenie jej na współczesność dwudziestego wieku nie wymaga sztucznych, intelektualnych zabiegów. Humanizm księgi mądrości przedstawia obraz człowieka szlachetnego duchem, nieobojętnego na sprawy tego świata.

1. CZHIEN

TWORZĄCY, NIEBO

O b r a z : Niebo nad niebem: ruch pełen potęgi. Człowiek szlachetny staje się silny i niezwyciężony.

O s ą d : TWORZĄCY przynosi najwyższe szczęście. Korzystna jest stałość.

Światło i moc, wypełniające wszystkie linie heksagramu, odnoszą się zarówno do zdarzeń świata, jak i działań człowieka, pozostającego w związku z twórczymi siłami wszechświata. Jest to heksagram IV miesiąca rocznego cyklu (ok. 20 V - 20 VI).

D o d a n e o s ą d y: I linia (9): Ukryty smok. Nie działać.

Twórcze siły są jeszcze w ukryciu, nie wywierają swego błogosławionego wpływu na świat. Wielki człowiek żyje w ukryciu, wierny sobie, nie może zbaczać z wytkniętej drogi pod wpływem niekorzystnych okoliczności. Czeka sprzyjającego momentu, nie marnotrawiąc przedwcześnie wewnętrznej siły.

II linia (9): Smok pojawia się na łące. Korzystne jest spotkać wielkiego człowieka.

Siły twórcze zaczynają działać. Pojawił się wielki człowiek; jeszcze nie ma wpływowej pozycji, lecz już wywiera wpływ na bieg rzeczy swą wewnętrzna siłą i charyzmatyczną osobowością. Warto go poznać, dołączyć i wesprzeć go w działaniu.

III linia (9): Człowiek szlachetny jest twórczy przez cały dzień. Nadchodzi wieczór: jego umysł wciąż jest opanowany troską. Niebezpieczeństwo. Bez winy.

Człowiek wielki rozwinął działalność. Jego wewnętrzna siła jest na miarę zadań, są one jednak tak liczne, a oczekiwania otoczenia tak sprzeczne, że łatwo może w nich utonąć, lub przez nadmiar ambicji utracić właściwy kierunek działania. Tylko prawdziwa wielkość nie da się uwieść pokusie.

IV linia (9): Chwiejny lot nad głębinami. Bez winy.

Nadszedł moment zmiany. Wielki człowiek musi wybierać: wznieść się na szczyty i rządzić, czy też wycofać i poświęcić samodoskonaleniu; iść drogą herosa czy mędrca? Nic nie można doradzić, sam musi znaleźć drogę wewnętrznej prawdy.

V linia (9): Latający smok na niebie. Korzystne jest spotkać wielkiego człowieka.

Wielki człowiek osiągnął sferę niebiańskiej harmonii, jego dobroczynny wpływ ogarnia cały świat. Kontakt z nim jest błogosławieństwem.

VI linia (9): Butny smok będzie mieć powód do wyrzutów sumienia.

W izolacji, utraciwszy kontakt z ludźmi, nawet prawdziwie wielki człowiek upadnie. Jego zbyt wielkie ambicje każą myśleć o losie Ikara.

9 na wszystkich sześciu liniach: chmura bezgłowych smoków. Szczęście.

Oba elementy, jin i jang, są przemieszane i wspólnie oddziałują na świat. Moment jest bardzo sprzyjający, ale nie potrwa długo: jasność wkrótce zmieni się w ciemność.

2. KHUEN

PRZYJMUJĄCA, ZIEMIA

O b r a z: Ziemia nad ziemią: jej kondycją jest pełne gotowości oddanie. Człowiek szlachetny o szerokich poglądach prowadzi świat.

O s ą d: PRZYJMUJĄCA przynosi najwyższe szczęście. Korzystna jest stałość klaczy. Człowiek szlachetny - gdy coś podejmie - pragnąc przewodzić zbłądzi, idąc śladem znajdzie przewodnika. Korzystne jest szukać przyjaciół na zachodzie i południu, zaś uczniów i podwładnych na wschodzie i północy. Spokojna stałość przynosi szczęście.

Cień i słabość (czynnik jin) wypełniające wszystkie linie heksagramu, wcale nie muszą być tożsame ze złem i nieszczęściem. Twórcza moc nieba niczego sama nie stworzy bez przyjmującej gotowości ziemi. Ale znów sama gotowość na przyjęcie dobroczynnych wpływów nie wystarcza: musi być świadoma, wytrwała, poddająca się dobremu z radością; potencjalne bogactwo natury musi się ujawnić. Jeśli czyjąś rolą jest wykonywanie rozkazów, nie powinien dążyć do przywództwa. Zadania się zmieniają, czasem podwładny musi zostać zwierzchnikiem. Powinien wówczas przekazać podwładnym wszystko, czego się sam nauczył, naśladując swego mistrza w dobrym. Jest to heksagram X miesiąca rocznego cyklu (ok. 20 XI - 20 XII).

D o d a n e o s ą d y: I linia (6): Szron pod stopami zapowiada bliskość lodu.

Nadchodzi ciemność, zimno: pierwsze ostrzeżenie.

II linia (6): Prosty, kwadratowy, wielki. Bez przyczyny nic nie staje się niekorzystne.

Wszystko, co stworzy natura, jest czyste, prawidłowe, wielkie. Człowiek osiąga szczyty doskonałości, gdy wszystko w nim jest w sposób oczywisty zgodne z prawami natury.

III linia (6): Ukryte rysy twarzy. Może pozostać stałym. Jeśli ma szczęście być w królewskiej służbie, niech nie szuka korzyści, lecz dąży do spełnienia.

Człowiek pozbawiony próżności może ukryć swe talenty i nie ujawniać ich zbyt wcześnie, przez co działa w spokoju. Może też podjąć służbę publiczną, lecz też musi pozostać pełen rezerwy, innym zostawiając pustą chwałę. Nie upominając się o nagrody, każdą sprawę doprowadzi do końca.

IV linia (6): Zawiązany worek. Bez winy, bez chwały.

Czasy są niebezpieczne. Każda wielkość przyciąga i podjudza nieprzyjaciół. Nie należy przechwalać się swymi możliwościami, lepiej je mieć w ukryciu, aż powstanie okazja użycia ich w szlachetnym celu.

V linia (6): Żółta szata pod spodem przynosi najwyższe szczęście.

Żółty to kolor ziemi i "złotego środka"; spodnia szata nie rzuca się w oczy, jest symbolem arystokratycznej powściągliwości. Ktoś, kto pełni zaszczytne funkcje, ale jest zależny od władcy, musi być dyskretny, nie obnosząc się ze swoimi możliwościami i talentem. Muszą się one ujawniać jedynie poprzez to, czego dokona.

VI linia (6): Smoki walczą na łące. Ich krew jest czarna i żółta.

Nadeszła pora, w której słaby i ciemny musi ustąpić miejsca jasnemu i mocnemu; jego upór wywoła walkę, w której światłość zwycięży, lecz obie strony odniosą rany. Będzie to walka sił ziemi przeciw siłom nieba, niczym bunt aniołów w Biblii.

6 na wszystkich sześciu liniach: Korzysta jest wytrwała stałość.

Ciemność wkrótce zmieni się w jasność. Należy zrobić wszystko, by tę zmianę przyspieszyć.


do góry

Kliknij aby powiększyć - Symbole Feng Shui     Fragment książki "Symbole Feng Shui"
    Zbigniew Królicki, Krzysztof Maćko; Wydawnictwo SDE 2000

TAO

Znak Tao w Tai Chi często jest uznawany za ważny symbol. W tym systemie pojawia się on jako zasada ruchu i postępowania. Tao było i jest w świadomości Chińczyków przedstawieniem istoty bytu, prazasadą. Jest to chyba najstarsze i najbardziej wieloznaczne pojęcie w tej kulturze. Znak ten odnajdywano na kościach wróżebnych pochodzących z epoki Sang Yin czyli z XX wieku p.n.e. Wtedy oznaczał człowieka z nakrytą głową. Kogoś, kto chce się ukryć. W czasach późniejszych odnajdujemy ten znak w świątyniach - miejscach składania ofiar. Zawiera on dwa ideogramy oznaczające głowę i proces przechodzenia.

W VI i V wieku p.n.e. za czasów Konfucjusza i Lao Tsy, Tao rozumiane jest jako droga, po której się idzie, lub metoda działania, sposób. U Konfucjusza będzie to zbiór zasad moralnego postępowania, a u Lao Tsy będzie oznaczało prowadzenie, pokazywanie drogi ku harmonii.

"Czyń przez nieczynienie niczego Działaj nie uciekając się do działania, Znajduj smak w rzeczach bez smaku, Uważaj małe za wielkie, Liczebne za nieliczne, Odpłacaj nienawiść dobrocią Staraj się pokonać trudności, gdy są łatwe do pokonania, Czyniąc rzeczy wielkie zaczynaj od małych". (63)

Zasady moralne zawarte w Te wyrażają Tao. Są darem natury i z niej czerpią swe soki, nie są więc związane bezpośrednio z ludzkim działaniem. Te oznacza coś więcej niż to, co niesie nasze codzienne doświadczanie. Te jest niezwykłe jak dar od Boga, jest celem samym w sobie, nie ma nic wspólnego z wdzięcznością czy zadośćuczynieniem. Alan Watts tak ujmuje sens Te:

"Można by powiedzieć, że Te jest wrodzoną prawością, opartą na wewnętrznym odczuwaniu różnicy pomiędzy sztuczną cnotą opierającą się na postępowaniu według pewnych reguł (przepisów), ale czyż właśnie nie wychwalamy sztucznego różnicowania pomiędzy naturalnym a sztucznym. Być może ta różnica nie istnieje fundamentalnie ...
Jednak ci którzy nie uświadamiają sobie tego, próbują dopasować się do tao, usiłując ustalić zasadą natury w słowach, a potem postępują według nich, jakby stanowiły prawa" (s.159)

Jako pojęcie Tao jest niedefiniowalne, nie ma ono nic wspólnego z wiedzą czy nie wiedzą. Pojęcie to świetnie ilustruje sceptyczny stosunek Chińczyków do wiedzy, "wiedza i mowa ludzka (yan) niczym śpiew ptaków" może mieć wartość jedynie estetyczną. Lao Tsy niczym Sokrates, który powiedział "Wiem, że nic nie wiem" ujął to zagadnienie w Tao Te Cing:

"Wiedzieć, że się nic nie wie to szczyt wiedzy. A niewiedzę nazywać wiedzą to choroba.(71) "Mędrzec dokonuje czynów nie działając, naucza bez używania słów"(2) " Nie wychodząc z własnego domu, można poznać cały świat. Nie wyglądając przez okno, można poznać Tao nieba. Im większą odbywasz wędrówkę, tym wiedza twoja staje się mniejsza." (47)


do góry

Kliknij aby powiększyć - Podstawy psychologii     Fragment rozdziału książki "Podstawy psychologii"
    Krzysztof Maćko; Wydawnictwo SDE 1997

ŚWIADOMOŚĆ

Zjawiska świadomości mogą być odczuwane z różną intensywnością, więc obok różnic jakościowych istnieją różnice ilościowe. Najsłabsza intensywność bodźców, które mogą być odczuwane i rozróżniane od innych nazywamy progiem świadomości.
Istotnym parametrem świadomości jest pole świadomości. Możemy powiedzieć, że jest to ogół zjawisk odbieranych przez człowieka w określonym przedziale czasowym i przestrzennym /pole widzenia, słyszenia, uwagi/.
Posiada ono swoje centrum i peryferie. Jeżeli dane przeżycie zyskuje na znaczeniu, to możemy mieć pewność, że znajduje się ono w centrum świadomości. Jest to również związane z koncentracją uwagi na danym przedmiocie czy zjawisku, które obejmuje świadomość.
Zakres pola świadomości jest różny dla różnych osób i zależy od ich indywidualnego doświadczenia. Pole świadomości ma swoją strukturę czasową i logiczną.
To, że umysł umieszcza dane zjawisko w centrum uwagi świadczy o jego celowościowym charakterze, czyli umysł porządkuje i nadaje sens przedmiotom świadomości według pewnej sobie właściwej struktury.
Jest zrozumiałe, że rozpatrując zjawisko świadomości uwagą przyciąga to, co jest przedmiotem badań psychologii transpersonalnej: odmienne stany świadomości, postrzeganie pozazmysłowe, funkcje półkul mózgowych itp.
Pomimo, iż każda z półkul mózgowych kieruje funkcjami przeciwległej strony ciała, nie doświadczamy istnienia dwóch świadomości. Przyczyną może tu być istnienie spoidła wielkiego, które składa się z dużej liczby włókien nerwowych, łączących obie półkule mózgu.
Świadomość i samoświadomość w koncepcji humanistycznej jest środkiem do osiągnięcia samorealizacji. Przy czym, do tego celu sięga się również do odmiennych stanów świadomości jako alternatywnej drogi rozwoju naturalnych możliwości umysłu.
Termin "odmienne stany świadomości" (ASCs) odnosi się do takich doznań, których nie doświadczamy w sposób bezpośredni działając na realną rzeczywistość.
Mówiąc o ASCs, możemy zadać sobie pytania czym różni się ona od świadomości tzw. normalnej i jakie są kryteria tego rozróżnienia.
Charles Tart jeden z twórców psychologii transpersonalnej tak przedstawia ten problem: "Normalnym stanem świadomości każdej jednostki jest ten stan, w którym spędza ona większość swych godzin czuwania. Założenie, że twój normalny stan świadomości i mój są zupełnie podobne, a ponadto podobna do normalnych stanów świadomości wszystkich normalnych ludzi jest przyjmowane prawie powszechnie, chociaż słuszność tego założenia można kwestionować. Zmienionym stanem świadomości dla danej jednostki jest taki stan, w którym odczuwa ona wyraźnie jakościową zmianę struktury swego funkcjonowania psychicznego ..."
Najbardziej skuteczne techniki wywołujące ASCs pochodzą ze wschodu - Indii, Chin i Japonii. Odmienne stany świadomości towarzyszą medytacji, są związane z właściwym oddechem, sposobem traktowania własnego ciała, odpowiednią dietą i trybem życia.
Te techniki mają służyć człowiekowi w jego rozwoju, pozytywnie wpływać na jego możliwości. Ponieważ mózg potrzebuje trzy razy więcej tlenu niż całe ciało, zwrócono więc uwagę na wpływ odprężenia mięśni i dotlenienia mózgu na świadomość. Takie badania, dotyczące technik oddechowych, podjęli Ramaczaraka i Mircea Eliade udowadniając zwiększenie wydolności umysłu, dzięki ćwiczeniom harmonizującym oddech z rytmem pulsu. Różnorodne opisy charakteryzujące ten stan różnią się czasami znacznie od siebie czasem wzajemnie się wykluczając, co wynika z indywidualnego przeżycia. Zimbardo i Ruch wyodrębnili charakterystyczne cechy dla tego stanu.
Jednym z nich jest zniekształcenie percepcji postrzegania czasu i przestrzeni oraz własnego ciała. Może tu wystąpić poczucie oddzielenia od własnego ciała, doznanie transcendencji lub odwrotnie głębokiego zapadnięcia się we własne wnętrze, doznanie immanencji. Czas zostaje pozbawiony realności, minuta staje się wiecznością a godzina chwilą Przestrzeń może być pokonana przez myśl.
Innym charakterystycznym stanem jest poczucie obiektywności i szerokiej płaszczyzny odniesienia. Obiektywizacja jako zasada uniwersalna często występuje jako czynnik tzw. "rozwoju duchowego" kojarzonego z dobrem, ponieważ wiąże się ona z nie wartościowaniem, nie opowiedzeniem się po żadnej stronie, czy to racji, czy idei. Takie doznanie - choć dużo bardziej proste i ulotne - jest możliwe na drodze intelektualnej, np gdy w górach patrzymy w gwiazdy lub gdy przeżyjemy tragiczne wydarzenie. Wtedy rzeczywistość obiektywizuje się rzeczy i zdarzenia dnia codziennego nabierają właściwych proporcji. Obiektywizacja jako zjawisko negatywne jest czasem euforycznym porzuceniem "ziemskich trosk" tym mocniejszym im trudniejsze troski chcemy pozostawić za sobą. Odrzucenie tego, co materialne na rzecz tego, co duchowe bez liczenia się z realiami kulturowymi czy cywilizacyjnymi, jest jak skok bez spadochronu. Stan ten łączy się z poczuciem jedności ze światem czy nawet wszechświatem.
Zjednoczenie związane z radością istnienia. Ja w dopełnieniu z nie ja. Nie jest to zatracenie indywidualności ale powrót do tego co ją stworzyło. Powrót do źródła, prazasady, jedności która stworzyła wielość.
"Poczucie prawdy nie wymagające zewnętrznego potwierdzenia" związane z wewnętrzną pewnością dotyczącą własnego bytu w sensie filozoficznym i miejsca w świecie. Doświadczenie "prawdy" jest związane z wiedzą doznawana na poziomie intuicyjnym, która nie wymaga weryfikacji doświadczenia racjonalno empirycznego
Jeszcze innym charakterystycznym stanem dla zmienionej świadomości jest paradoksalność i niewyrażalność. " Opisy stanów są sprzeczne, gdy próbuje się je analizować na planie logicznym czy racjonalnym. Mechanizm tworzący odmienny stan świadomości wykorzystuje się np w różnorodnych metodach samoleczenia oraz w doskonaleniu umysłu (Metoda Silvy) czy nauczaniu sugrstopedycznym propagowanym przez bułgarskiego psychoterapeutę prof. Georgija Łozanowa.

(c)2000 Copyright Krzysztof Maćko oraz wydawnictwo KOS i SDE. Wszystkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej strony nie może być publikowana ani rozpowszechniana ani powielana bez uprzedniego wyrażenia zgody przez właściciela praw.

All rightts reserved. No part of this website mey be reproduced by any process, stored in any retrieval system, transmitted, or otherwise copied for publicorprivate use without prior permission from Krzysztof Maćko or KOS or SDE


"Tai ChiChuan Filozofia i praktyka" - fragment

"I Cing" - fragment

"Symbole Feng Shui"- fragment

"Podstawy psychologii" - fragment

Szkoła Tai Chi i Chi Kung serdecznie zaprasza wszystkich zainteresowanych na zajęcia, kursy, wyjazdy wakacyjne i staże weekendowe. Zajęcia prowadzone są przez zespół doświadczonych nauczycieli Tai Chi i Chi Kung. Zadbaj o swoją kondycję i zdrowie. Serdecznie zapraszamy.
 
Tai Chi  Chi Kung  Snake Style  Zajęcia  Program  Aktualności  Czytelnia  Galeria   Kontakt   Linki  Home 
Do góry